9 Episode

NIKVAN PODCAST

عنوان پادکست

پورشه نفرین شده 2

01

اپیزود

اپیزود شماره 9

02

تهیه کننده

گروه خودرویی نیکوان

03

porsche

The Cursed porsche

04

پادکست نیکوان

پورشه نفرین شده 2

خوش اومدین به یک اپیزود دیگه از پادکست نیکوان. در اپیزود قبل شنیدیم چطور جیمز دین، پورشه ۵۵۰ اسپایدر نقره‌ای معروف رو خرید، با پیش‌بینی عجیب الک گینس روبه‌رو شد و ۳۰ سپتامبر ۱۹۵۵ تو تقاطع چولام دچار اون تصادف مرگبار شد. از همین‌جا بود که شایعات نفرین این خودرو شروع شد و قطعاتش دست‌به‌دست چرخید. حالا می‌ریم سراغ ادامه این پرونده و ببینیم بعد از اون تصادف، تو پیست پومونا و سال‌های بعد دقیقاً چه اتفاقی افتاد.
porsche11
porsche12

بیست و دوم اکتبر سال ۱۹۵۶؛ پیست اتومبیل‌رانی موقت در فرودگاه «پومونا» در کالیفرنیا. کمتر از سیزده ماه از آن غروب شوم ۳۰ سپتامبر ۱۹۵۵ در تقاطع مسیر ۴۶ و ۴۱ گذشته بود؛ غروبی که در آن، ستاره ۲۴ ساله هالیوود، جیمز دین، پشت فرمان پورشه ۵۵۰ اسپایدر نقره‌ای معروفش کشته شد.

اما در پومونا، روح مکانیکی آن خودرو دوباره به حرکت درومده بود. لاشه درهم‌شکسته پورشه توسط شرکت بیمه به عنوان آهن‌قراضه به حراج گذاشته شد و پزشکی به نام دکتر ویلیام اِشریش که خودش دستی در مسابقات سرعت داشت، اون رو خریداری کرد. او خودرو جیمز رو اوراق کرد؛ موتور چهارسیلندر باکسر طراحی ارنست فورمن (پیشرانه پیچیده تیپ ۵۴۷ با چهار میل‌سوپاپ) رو روی خودروی مسابقه‌ای لوتوس ۹ خودش سوار کرد.

و این بار در اون مسابقه پومونا در پاییز ۱۹۵۶، فاجعه‌ای عجیب رخ داد. پورشه تروی مک‌هنری از پیست منحرف شد، با تنها درخت محوطه فرودگاه برخورد کرد و او در دم جان باخت. در همان روز، خودروی ویلیام اشریش که پیشرانه پورشه جیمز دین در سینه‌اش می‌تپید نیز واژگون شد. اشریش از سانحه زنده بیرون آمد، اما به شدت مجروح شد.

همین نقطه، جرقه تولد یکی از پایدارترین و جنجالی‌ترین پرونده‌های تاریخ خودرو بود: آیا آهن و آلومینیوم می‌تونن حامل نفرین مرگ باشن؟

وقتی یک تراژدی تکرار میشه، ذهن انسان به دنبال الگو می‌گرده. مطبوعات کالیفرنیا بلافاصله مرگ مک‌هنری و جراحت اشریش رو به «انتقام پورشه جیمز دین» گره زدند. اما گزارش‌های فنی مسابقه چه می‌گفت؟

در اون سال‌ها، مسابقات آماتوری، استانداردهای سخت‌گیرانه تست اشعه ایکس یا آزمایش‌های غیرمخرب روی فلزات رو نداشتند. نصب قطعه‌ای که پیش‌تر توی یک تصادف مرگبار، تحت تنش‌های شدید قرار گرفته بود روی یک خودروی مسابقه‌ای پرشتاب، از دیدگاه مهندسی مکانیک، یک ریسک و خطای فنی بود، نه جادوی سیاه!

با این حال، منطق مکانیک، توان رقابت با جذابیت قصه‌های ترسناک هالیوودی رو نداشت؛ به‌ویژه وقتی پای یک چهره تبلیغاتی نابغه به میون اومد: جورج باریس.

porsche14
porsche15

جورج باریس، مشهورترین کاستومایزر خودرو در هالیوود و سازنده بت‌موبیل دهه ۱۹۶۰، باقی‌مونده اسکلت فلزی و پنل‌های مچاله پورشه رو از دکتر اشریش خرید. باریس شایعه‌سازی رو به اوج رسوند. او مدعی شد هنگام تخلیه لاشه در کارگاهش، کابل جرثقیل پاره شد و پای یکی از مکانیک‌ها شکست. او حتی نوشت که دو تایر سالم باقی‌مونده از پورشه رو به راننده‌ای فروخت و هر دو تایر به طور هم‌زمان در بزرگراه ترکیدند!

اما اسناد معتبر چه می‌گویند؟ ویلیام اشریش بعدها در مصاحبه‌های تاریخی تأیید کرد که تایرها چنان تخریب شده بودند که اساساً قابل استفاده مجدد نبودند.

داستان‌های جنون‌آمیز دیگه‌ای هم به این روایت اضافه شد: گم شدن لاشه هنگام حمل با قطار، آتش گرفتن گاراژی که پورشه در اون نگهداری می‌شد بدون آنکه خود بدنه آسیب ببیند، و حتی مرگ یک راننده کامیون حین انتقال خودرو. تمام این موارد دهه‌ها بعد، در کتاب زندگی‌نامه خودنوشت جرج باریس در سال ۱۹۷۴ به چاپ رسید؛ کتابی که پژوهشگران تاریخ خودرو مانند لی راسکین ثابت کردند بخش اعظم اون، داستان‌سرایی تبلیغاتی باریس برای فروش کتاب و بالا بردن ارزش دارایی‌هایش بوده است.

در سال ۱۹۶۰، اعلام شد که بقایای بدنه خودرو هنگام بازگشت از نمایشگاهی در میامی به سمت لس‌آنجلس درون یک کانتینر مهر و موم‌شده ناپدید شده است. ناپدید شدنی که تا همین امروز به عنوان یکی از بزرگ‌ترین معماهای دنیای اتومبیل باقی مانده است. اما آیا چیزی از آن پورشه به جا مانده است؟ پاسخ مثبت است و کاملاً مستند. موتور خودرو نزد خانواده دکتر اشریش باقی موند. اما گیربکس چهارسرعته پورشه مسیر مستند دیگه‌ای رو طی کرد. در سال ۲۰۰۵، هم‌زمان با پنجاهمین سالگرد درگذشت جیمز دین، موزه وولو اتو جایزه‌ای یک میلیون دلاری برای پیدا کردن لاشه کامل تعیین کرد. لاشه هرگز پیدا نشد، اما یک قطعه با هویت قطعی در تاریخ خودرو ثبت شد: گیربکس پورشه با شماره فنی ۱۰۰۴۶. این جعبه‌دنده سال‌ها در دست کلکسیونرها نگهداری می‌شد و آزمایش‌ها و شماره‌های تطبیقی تأیید کردند که دقیقاً همان قطعه‌ای است که روز ۳۰ سپتامبر ۱۹۵۵ در چولام کالیفرنیا کار می‌کرد؛ قطعه‌ای که سرانجام در سال ۲۰۲۱ در حراجی با قیمتی نزدیک به ۳۸۲ هزار دلار فروخته شد.
پورشه ۵۵۰ اسپایدر شاید برای عاشقان جیمز دین، نفرین‌شده بود؛ اما اون عملاً یک ماشین مسابقه‌ای بی‌رحم بود، ساخته‌شده از آلومینیوم سبک با موتور میانی پیچیده و غیرقابل بخشش در خطاهای رانندگی، در جاده‌های عمومی. جیمز دین، جوانی پرشور بود که عاشق سرعت بود و همه چیز از این نقطه شروع شد. مرگ او در ۲۴ سالگی، او رو در اوج زیبایی و عصیان، منجمد کرد. جامعه نیاز داشت دلیلی فراتر از یک خطای دید در تقاطع جاده یا یک نقص فلزی ناشی از تصادف برای این فقدان پیدا کنه؛ و چه پاسخی فریبنده‌تر از اینکه بگه خودرویی که او می‌راند، روحی سرکش و شیطانی داشت؟ لاشه فلزی این پورشه نفرین‌شده، شاید در تاریخ گم شده باشه، اما افسانه‌ای که از تصادف ۱۹۵۵ تا مسابقه پومونای ۱۹۵۶ و تا امروز ادامه پیدا کرده، یادآور حقیقتی ابدی‌ست: ما ماشین‌ها رو می‌سازیم، اما گاهی این اسطوره‌ها هستند که خاطره ماشین‌ها رو در ذهن ما بازآفرینی می‌کنند. امیدواریم از این اپیزود هم لذت برده باشید. بی‌صبرانه منتظر شنیدن پیشنهادات و انتقاداتتون هستیم.